هدف های مشاوره اصولی
  1397/10/17 

هدفهای مشاوره

هدفهای مشاوره را بر حسب نوع و مدت مشکل، میتوان به صورت‌های متفاوتی تقسیم کرد. از نظر نوع مشکل، هدف‌های مشاوره به شرح زیر است:

1- روانی و عاطفی: زمانی که مشکل مراجع در حوزه مسائل عاطفی و روانی قرار می‌گیرد، هدف مشاوره، برطرف کردن عدم تعادل روانی، و ایجاد شخصیتی سالم و متعادل از نظر سازش با خود و دیگران است.
از دیدگاهی دیگر، به لحاظ رفع مشکل آنی یا توجه به رشد مراجع در طول زمان، هدف‌های مشاوره را می‌توان به دو نوع تقسیم کرد:          
الف- رفع مشکل آنی مراجع: در راستای این هدف، مشاور می‌کوشد تا ناراحتی مراجع را تسکین دهد و مشکل وی را هرچه سریعتر رفع کند؛ همان مشکلی که موجب شده است مراجع به مشاور مراجعه کند. در این نوع مشاوره، ضمن آن که رفع مشکل مورد نظر است، فرصت دادن به وی برای تفکر و دست یافتن او به بینش لازم برای پیدا کدن راه حل نیز مورد توجه است.    
ب- رشد مراجع: در این هدف، مشاور ضمن آنکه به رفع مشکل آنی مراجع توجه دارد، می‌کوشد تا در وی قدرت تصمیم‌گیری، اعتماد به نفس، و توانایی تجزیه و تحلیل مسائل ایجاد شود. او این روش را در کلیه جلسات مشاوره پیگیری می‌کند تا در نهایت فرد بتواند مشکلات خود را شخصاً حل کند و به حداکثر رشد شخصیتی خویش دست یابد.

2- انتخاب: زمانی که فرد بخواهد از بین چند راه، یک راه را برگزیند، مسأله انتخاب مطرح است. در این نوع مشکل، هدف برگزیدن راه برتر است.        
در مورد مشکل انتخاب، می‌توان به انتخاب رشته تحصیلی، شغل، یا همسر مناسب اشاره کرد که مطالب مربوط به این موضوع‌ها، در مشاوره‌های تحصیلی، حرفه‌ای، و مشاوره خانواده مورد بحث قرار می‌گیرند.

 

 انواع مشاوره

از دیدگاه‌های مختلف مشاوره به انواع متفاوتی تقسیم می‌شود. چنانچه موضوع مشاوره مورد نظر قرار گیرد، انواع مشاوره عبارتند از:

-       مشاوره تحصیلی

-       مشاوره شغلی

-       مشاوره سازشی یا شخصی

-       مشاوره خانواده و ازدواج

-       مشاوره اجتماعی و مشاوره‌های تخصصی نظیر مشاوره‌ی حقوقی و پزشکی

در انواع مشاورهای فوق، ملاک تقسیم، موضوع مشاوره است که می‌تواند تحصیلی، شغلی، روانی، خانوادگی، و مواردی دیگر باشد. در تقسیم‌بندی از نوعی دیگر، تعداد مطرح می‌شود، چنانچه هم مشاور و هم مراجع یک نفر باشد، مشاوره فردی است و در صورتی که تعداد بیش از یک نفر باشد، مشاوره گروهی است.

مشاوره فردی از نظر روش اجرا به سه نوع مستقیم، غیرمستقیم، و انتخابی تقسیم می‌شود و مشاوره گروهی از نظر تعداد مشاوره و مراجع سه حالت دارد:

1-   مشاور یک نفر و مراجع چند نفر: در این نوع مشاوره، چند نفر مراجع که دارای مشکل یا علایق مشابهی هستند، به وسیله یک نفر مورد مشاوره قرار می‌گیرند.

2-   مشاور چند نفر و مراجع یک نفر: در این حالت، چند نفر مشاور در حل مشکل به یک مراجع کمک می‌کنند. این نوع مشاوره بیشتر در کارهای اداری، اجتماعی و سیاسی مورد استفاده واقع می‌شود. حالتی که رئیس‌جمهوری از مشاوران زیادی در امور مملکتی استفاده می‌کند، یا رئیس یک مؤسسه، از مشاوره تعدادی کارشناس در اداره آن موسسه بهره می‌گیرد، از این نوع است.

3-   مشاور چند نفر و مراجع چند نفر: این نوع مشاوره، کمتر کاربرد دارد ولی در موارد مشکلات حاد اتفاق می‌افتد. هرگاه هیات دولت در مقابل یک مشکل حاد، نظیر مسائل اقتصادی یا دفاعی، متخصصانی را برای مشاوره دعوت می‌کند، حالتی از این نوع مشاوره است. حالت دیگر این نوع مشاوره، وضعیتی است که پدر، مادر و تعدادی از اعضای خانواده، در مقابل ناسازگاری کودکشان، از شورایی از متخصصان روانی و تعلیم و تربیت، خواستار نظر جمعی آنان می‌شوند. این گروه، با یکدیگر به مشاوره می‌نشینند تا در جهت سازگاری کودک، به اعضای خانواده کمک کنند. درباره انواع مشاوره، در بخش روش‌های و فنون راهنمایی و مشاوره به تفصیل بحث خواهد شد.

 

روان‌شناسی مشاوره

روانشناسی مشاوره یکی از رشته‌های کاربردی روان‌شناسی است. به عبارت دیگر، روان‌شناسی مشاوره کابرد روان‌شناسی در زمینه کمک به افراد بهنجار برای حل مشکلات آنان یا کاربرد روان‌شناسی در مشاوره است. روان‌شناسی مشاوره رشته‌ای تخصصی است که با روان‌شناسی بالینی، دارای وجوه مشترکی است. روان‌شناسی مشاوره معمولاً کمک به افرادی را که مریض نیستند، به عهده دارد و معمولاً در سازمان‌های غیرپزشکی اشتغال دارند، در حالی که روان شناسان بالینی معمولاً با افرادی که از نظر روانی، بیمار محسوب می‌شوند کار می‌کنند و علاقه دارند که در بیمارستان‌ها و گروه‌های پزشکی خدمت کنند. روان‌شناسان مشاوره در کمک به افراد بهنجار، از تکنیک‌های روان‌درمانی نیز استفاده می‌کنند و بیشتر در دفاتر مشاوره‌ خانوادگی و زناشویی، مدارس و دانشگاه‌ها اشتغال دارند.

بلوخر و بیگز(1983) روان‌شناسی مشاوره را چنین تعریف می‌کنند:

شاخه‌ای از علم روان‌شناسی و تخصصی در مبادرت حرفه‌ای به کار روا‌ن‌شناسی است. روان‌شناسی مشاوره به عنوان یک رشته‌ی علمی، خصوصاً در زمینه‌های زیر، از علم روان‌شناسی استفاده می‌شود و به آن کمک می‌کند:

1-   رفتار شغلی، شامل رشد علایق، نگرش‌ها، ارزش‌ها، و استعدادهای شغلی و رابطه‌ی آن‌ها با رضایت و کارآیی شغلی

2-   شناخت و کمک به افزایش رشد شناختی انسان، و رابطه آن با حل مسأله، تصمیم‌گیری و قضاوت

3-   یادگیری انسان و تغییر رفتار، به ویژه در زمینه کسب، انتقال، و حفظ رفتارهای موفق و مسلط در طول زندگی

4-   ارتباط‌های انسانی و رفتارهای بین فردی، به ویژه در بین اعضای خانواده و سایر گروه‌های اولیه که بر فرایند‌های رشد موثرند.

5-   تطابق بهینه فرد با محیط، به ویژه در خانواده، محیط‌های آموزشی، شغلی و اجتماعی که به سلامت، نشاط و رشد مداوم انسان مربوط می‌شود.

روان‌شناسان مشاوره، به عنوان یک متخصص، با استفاده از دانش خود درباره رفتار انسان، به مردمی که در شرایط گوناگون قرار دارند، کمک می‌کند. روان‌شناسان مشاوره به مشاوره فردی و گروهی در زمینه‌های مختلف از قبیل طرح‌ریزی تحصیلی و شغلی، حل مسائل شخصی و تصمیم‌گیری، مشکلات خانوادگی و سایر فعالیت‌هایی می‌پردازد که به «پربارسازی» رشد و کارایی شخص مربوطند. روان‌شناسان مشاوره همچنین بر پیش‌گیری، رفع و درمان موانع رشد شخصی تاکید می‌ورزد؛ موانعی که در برابر تعامل فرد با محیط وجود دارند.

روان‌شناسان مشاوره به منظور کمک به تعالی کیفی فضای فیزیکی، اجتماعی و روانی محل کار، مطالعه یا زندگی اشخاص، به امر رایزنی(مشورت) با افراد، سازمان‌ها و مؤسسات جامعه می‌پردازد.

روان‌شناس مشاوره غالباً مهارت‌های اساسی زندگی و روابط بین فردی را به افراد مختلف تعلیم می‌دهد تا بتواند نقش‌های اجتماعی مهم خود را بهتر ایفا کنند. روان‌شناس مشاوره گاهیبه عنوان مربی روان‌شناسی نیز عمل می‌کند و دانش و مهارت‌های مهم روان‌شناسی را با نیازمندان به آن در میان می‌گذارد تا بدین وسیله، برای عمل مؤثرتر و اعتلای رشد شخصی و اجتماعی به آن‌ها کمک کند.

بنابراین، در ادامه بحث درباره نقش مشاور در محیط‌های گوناگون غیرآموزشگاهی، تاکید ما بر این است که مشاور غیرآموزشگاهی باید به نیازهای تکاملی و رشدی مراجعان و همچنین به مسائل سنتی‌تری که به سازگاری و التیام مربوطند، بپردازد.

 

 محل مشاوره

انجام دادن مشاوره‌های فردی و نگه‌داری سوابق محرمانه مربوط به دانش‌آموزان، ایجاب می‌کند که در مدرسه، اتاقی مستقل به مشاور اختصاص یابد. اتاق مشاوره باید از نظر فیزیک جالب باشد. مشاوری که در اتاقی روشن، و دارای مبلمان لوکس کار کند، از مشاوری که در محلی خالی، کم‌نور، و قدیمی کار کند، موفق‌تر است؛ زیرا مراجع به خصوص در اولین برخورد، تحت تاثیر محل مشاوره قرار می‌گیرد و این مطلب بر احساس او نسبت به مشاور اثر می‌گذارد. به علاوه، او در مکانی جالب و مناسب، بیشتر احساس راحتی می‌کند و راحت‌تر به بیان مطالب خود می‌پردازد.

اتاق مشاوره باید خالی از هر نوع ابزار خارجی نظیر وسایل آزمایشگاهی، کارگاهی، وسایل سمعی و بصری، و احیاناً کمدهای بایگانی مدرسه باشد. هر یک از این وسایل، امنیت محیط مشاوره را در معرض خطر قرار می‌دهد. همچنین اتاق مشاوره باید دور از اتاق‌های کارکنان اداری مدرسه باشد؛ زیرا ممکن است برای دانش‌آموزان این سوءتفاهم پیش آید که ممکن است مطالب مطرح شده در مشاوره در بایگانی مدرسه ضبط شود و در جایی قرار بگیرد که دیگران هم بدان دسترسی داشته باشند. همچنین، اگر برای مثال دانش‌آموزان برای رفتن به اتاق مشاور مجبور باشند از اتاق مدیر مدرسه بگذرند، ممکن است تعدادی از آنان  اصلاً به مشاوره مراجعه نکنند زیرا ممکن است در اتاق مدیر، به دفعات مورد سرزنش و تنبیه واقع شده باشند. مشاور باید خود را طوری معرفی کند که کارش با اموری دفتری مدرسه ارتباطی ندارد. او باید در یک جای خلوت و آرام و عاری از هر نوع عوامل ناامنی و حواسپرتی، مراجع را ملاقات کند(حتی تلفن مستقیم که ممکن است با زنگ زدن، موجب قطع کلام مشاوره یا مراجع شود، نباید در اتاق مشاور وجود داشته باشد.)

داشتن اتاق مخصوص، با فضا و مبلمان جالب برای مشاور امتیازی است که ممکن است حسادت سایر کارکنان مدرسه را برانگیزد و مثلاً آن‌ها به بهانه‌های مختلف وارد اتاق مشاور شوند.

مشاور باید نقش خود و اهمیت محل مشاوره را از نظر فراهم  کردن تمام عوامل ایجاد امنیت و آرامش‌خاطر در مراجع، برای کارکنان مدرسه و دانش‌آموزان بیان کند و ضمناً‌ در زمان انجام مشاوره، تابلویی نظیر« فعلاً داخل نشوید» یا« به علت انجام دادن مشاوره، وارد نشوید» به در ورودی اتاق مشاوره، آویزان یا نصب کند و به منشی خود نیز تذکر دهد که در زمان مشاوره، نه خودش به اتاق داخل شود و نه به دیگری اجازه‌ی ورود بدهد.

 تفاوت‌های راهنمایی در مقاطع ابتدایی، با راهنمایی تحصیلی و متوسطه

1-   از نظر رشد و تکامل دانش‌آموز: به علت اختلاف در مراحل و نحوه رشد،‌ مشکلات و نیازهای دانش‌آموزان در مقطع ابتدایی، با مقاطع بالاتر تفاوت دارد و چون نیازهای انسان رفتار آن‌ها را مشخص می‌کند، باید این تفاوت‌ها در مشاوره مورد توجه قرار گیرند.        
در دوره راهنمایی تغییرات جسمی ناشی از بلوغ آغاز می‌شود و به صورتی شدیدتر، در دبیرستان ادامه می‌یابد. این تحولات، از لحاظ روحی نیز اغتشاشاتی در دانش‌آموزان ایجاد می‌کنند. در این مورد، به ویژه از طرف پدر و مادر به دختران کمکی نمی‌شود و این بدان علت است که والدین از تغییرات شدیدی که در فرزندانشان ایجاد می‌شوند، اطلاعی ندارند. خود دانش‌آموزان نیز به علل مختلف، مشکلاتشان را اظهار نمی‌کنند.. به دلایل بالا، مشاور باید با توجه به ارزش‌های فرهنگی، اطلاعات لازن را در اختیار دانش‌آموزان قرار دهد.

2-   تشکیلات: در دوره ابتدائی، دانش‌آموزان یک معلم دارند، حال آنکه در دوره راهنمایی تحصیلی و دبیرستان، دانش‌آموزان با چند دبیر سروکار دارند. در مقطع ابتدائی، راهنمایی با معلم است ولی در دوره‌ی راهنمایی و دبیرستان چون طرح‌ریزی تحصیلی و حرفه‌ای مطرح می‌شود، باید سازمان راهنمایی تشکیلات مخصوصی داشته، و دارای مشاور و سایر افراد متخصص باشد.

3-   دبیران دوره راهنمایی و دبیرستان، به علت  تخصص درسی خود، کمتر از آموزگاران به دانش‌آموزان توجه دارند: نظر به آن که دبیران با گروه‌های متفاوتی از دانش‌آموزان سروکار دارند،‌شناخت هر دانش‌آموز برایشان مشکل است. سازمان راهنمایی در مقطع راهنمایی  تحصیلی و دبیرستان، در شناساندن دانش‌آموزان به معلم کمک می‌کند و چون در این دوره، نوجوان با این مساله مواجه است که باید استقلال داشته باشد و راه‌های مختلفی را باید انتخاب کند ، بنابراین مشاور باید در این موارد به او کمک‌های لازم را بکند. ولی در دوره ابتدایی چون مشکلات کمترند و شناخت و راهنمایی دانش‌آموزان با آموزگار است، این امر ساده‌تر انجام می‌گیرد.

4-   در سنین ابتدایی و راهنمایی و متوسطه، توقعات حیاتی و فرهنگی متفاوت است: جامعه از دانش‌آموز دبستانی انتظاراتی دارد که با نوجوان دبیرستانی متفاوت است.

 

اهمیت مشاوره از دیدگاه قرآن

شورا عبارت است از اصطکاک فکرها، جرقه مغزها و تکامل. در قرآن کریم یک سوره تحت عنوان شورا وجود دارد و در آیاتی نیز مسأله شورا مطرح و به انجام دادن آن دستور داده شده است. خداوند تبارک و تعالی در آیه 159 سوره آل‌عمران خطاب به پیغمبر اکرم(ص) می‌فرماید:

« و شَاوِرْهُمْ فِی الاَمْرِ فَاِذَا عَزَمّتَ فَتَوکّلْ عَلَی الله اِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلینَ»

« ای پیامبر در کارها با مسلمانان مشورت کن و چون تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن(و انجام بده) همانا خداوند متوکلان را دوست دارد.»

خداوند در سوره شورا در آیه 38 زمانی که صفات و خصوصیات مسلمانان را مطرح می‌کند می‌فرماید:

« وَالَّذینَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهمْ و اَقاموُا الصَّلوهَ و اَمُرهُم شَوْرَی بَیْنَهُم وَ مِمَّا رَزَقْناهُم یُنْفِقُونَ»

« آنان که امر پروردگارشان را اجابت کرده و نماز به پا می‌دارند و کارشان را با مشورت یکدیکر انجام می‌دهند و از آنچه روزی آن‌ها کرده‌ایم انفاق می‌کنند.»

در این آیه، خدای متعال یکی از خصوصیات مسلمانان را این موضوع دانسته است که آنان کارهایشان را با مشورت یکدیگر انجام می‌دهند و از این مطلب که مشاوره در ردیف ایمان به خدا و به پاداشتن نماز ذکر شده، می‌توان به میزان اهمیت آن پی‌برد.

در سوره بقره آیه 233، خداوند پس از طرح اینکه مادران دو سال تمام فرزندان خویش را شیر دهند، در مورد از شیر گرفتن کودک می‌فرماید:

« فَاِنْ اَرَادَا فَصَالاً عَنْ تَرَاضٍ مِنّهُمَا وَ تَشَاوُرٍ فَلاَ جُنَاجَ عَلیْهِمَا ... »

« اگر آن دو] پدر و مادر[ با رضایت و مشورت یکدیگر تصمیم گرفتند کودک را از شیر بگیرند اشکالی به رای آنان نیست.»

از آیات مذکور می‌توان نتیجه گرفت که مشاوره، امری قرآنی است و همه مسلمانان موظفند در امورشان با یکدیگر مشورت کنند و این مشاوره نیز به موارد خاصی محدود نمی‌شود؛ بلکه همه امور اعم از مسائل فردی، خانوادگی، اجتماعی و حکومتی را در بر می‌گیرد.

 

هدف‌های مشاوره

در مشاوره علاوه بر یاری گرفتن در حل شمکل یا دست یافتن به نظریاتی بهتر در مسائل مختلف، هدف‌های دیگری نیز مورد نظر است که به اهم آن‌ها اشاره می‌شود:

1-   استفاده از تائید و حمایت دیگران

2-   جلوگیری از انتقادات دیگران در صورت عدم موفقیت

3-   شناسایی افراد صاحبنظر و مومن

4-   رشد فکری مردم

5-   احترام به نظرات افراد و احتراز از استبداد رای

6-   ایجاد این فکر که استفاده از نظرات دیگران، عیب و عار نیست تا در نتیجه، این امر در تمام شئون جامعه تعمیم یابد.

مشاوره پیغمبر اکرم(ص) و سایر معصومین(ع) با امت، با هدف‌های متفاوتی صورت می‌گیرد که اهم آن‌ها، احترام گذاشتن و شخصیت دادن با امت، ارائه نظریات صائب به آنان تاسی امت در زمینه انجام مشاوره، و از همه مهم‌تر ایجاد رشد فکری در مردم است. در مورد ایجاد رشد و کمال متنج از مشاوره، در کتاب مجمع‌البیان(9/33) در تفسیر آیه 36 سوره شورا از پیامبر نقل است که فرمود:

« مَا مِنْ رَجُلٍ یُشَاوِرَ اَحَداً اِلاَّ هُدِیَ اِلَی الرُّشْدِ».

« کسی نیست که با دیگران مشورت کند و به سوی رشد و کمال هدایت نشود».

 

 شرایط مشاور

خصوصیاتی که مشاور باید دارا باشد:

-       عاقل، آزاد، متدین، صمیمی و رازدار

-       دارای علم و تخصص، صاحب‌نظر(ذوالرأی)

-       خردمندان ژرف‌نگر و حقیقت‌بین( ذوالاَلباب)

-       تقوی

-       امانتداری

کسانی که باید از آنان در مشاوره احتراز کرد:

-       احمق، بخیل، ترسو و حریص

-       زنانی که به کمال عقلی نرسیده‌اند، دروغگو، دوست جاهل

-       لجوج، برده و سفله

-       کسی که در مشاوره مورد قبول مراجع نباشد.

-       کسی که در زمینه مسأله مورد مشاوره، اطلاعات لازم را ندارد.

 پرونده تحصیلی

خصوصیات مهم پرونده تحصیلی

برای نحوه ضبط سوابق دانش‌آموزان در مدارس جدید نشان می‌دهد که پرونده تحصیلی دارای خصوصیات زیر است:

1-   اختصاصی، و همواره در حال افزایش یافتن است: پرونده تحصیلی برای هر دانش‌آموز، به صورت جداگانه تشکیل می‌شود و ثبت اطلاعات در آن به طور همیشگی انجام می‌گیرد و این امر موجب می‌شود که بر اطلاعات جمع‌آوری شده، افزوده شود.

2-   تصویر کاملی از دانش‌آموز به دست می‌دهد: پرونده تحصیلی دانش‌آموز، تصویر کاملی از پیشرفت تحصیلی و رشد بدنی و شخصیتی وی را در سال‌های تحصیلی نشان می‌دهد.

3-   ] در سوابق جدید[ دانش‌آموز را هم با خودش و هم با دیگران مقایسه می‌کنند: مقایسه دانش‌آموز با خودش، برای رشد وی، مهم‌تر از مقایسه او با دیگران است. در راهنمایی و تعلیم و تربیت، ضمن مقایسه وضع فرد با دیگران، مقایسه وی با خودش در زمان‌های متفاوت نیز مورد توجه مخصوصی است.

4-   تهیه اطلاعات با همکاری چندجانبه صورت می‌گیرد: در تهیه  اطلاعات، والدین، معلمان، مدیر و سایر کارکنان مدرسه و افرادی که با دانش‌آموز تماس دارند، با مشاور راهنمایی همکاری می‌کنند.

5-   گزارش‌های مربوط به خانه، از طریق تشکیل جلسات مصاحبه با والدین، تکمیل می‌شود: مشاور، معلمان و کارکنان مدرسه ضمن تماس با اولیای دانش‌آموزان، اطلاعاتی را که در مورد دانش‌آموزان از طریق خانواده‌هایشان کسب کرده‌اند، تکمیل می‌کنند. در این تماس‌ها، می‌توان اطلاعات جدیدی نیز در مورد زندگی خارج از مدرسه دانش‌‌آموز، بدست آورد.

6-   سوابق جمع‌آوری شده، قابل استفاده است: در پرونده تحصیلی، سوابق جمع‌آوری می‌شود که مشاور را در شناخت دانش‌آموز یاری می‌کند و دسترسی به اطلاعات مورد نیاز، به سهولت انجام می‌گیرد.

شکل و فرم پرونده تحصیلی

پرونده تحصیلی به شکل‌های مختلفی تهیه می‌شود. یک نوع آن، پوشه‌ای است که در آن کارت‌های متعددی قرار دارند. نوع دیگری که در مدارس راهنمایی تحصیلی در ایران به کار برده شده، دفترچه‌ای است که دارای صفحاتی برای درج اطلاعات متفاوت است.

·        اطلاعات پرونده تحصیلی و فرم مربوط به آن، باید با هدف‌های مدرسه مطابقت داشته باشد.

·        فرم‌ها باید با همکاری کسانی که عملاً در کاربرد آن‌ها دخالت دارند، تهیه شوند.

·        فرم پرونده تحصیلی باید طوری تهیه شود که در آن ، امکان ثبت اطلاعات مربوط به سال‌های تحصیلی مختلف، از شروع تا پایان تحصیلات، به روشنی و وضوح وجود داشته باشد.

·        فرم‌ها باید طوری باشند که سازمان دادن اطلاعات از نظر تاریخ ثبت، به ترتیب سال‌های تحصیلی، امکان پذیر باشد.

·        فرم پرونده تحصیلی باید به نحوی باشد که در عین اینکه امور دفتری و منشیگری در آن به حداقل ممکن برسد، اطلاعات ضروری را در بر گیرد.

·        در فرم‌ها باید محل‌های خاصی برای ثبت تاریخ اجرا، نوع آزمون‌های به کار رفته و نتایج آن‌ها، و موقعیت‌های دانش‌آموز در گروه( از نظر مقایسه با نُرم) پیش‌بینی شود.

·        در فرم پرونده تحصیلی، باید جایی برای ثبت نتایج مقیاس درجه‌بندی رفتار دانش‌آموز و سایر اطلاعات ضروری، در نظر گرفته شود.

·        چون پرونده تحصیلی و اطلاعات ثبت شده در آن باید در اختیار مدیر، معاونان و معلمان مدرسه باشد، به همین دلیل در فرم آن، باید برای اطلاعاتی که جنبه محرمانه نداشته باشند، جا منظور شود.
اطلاعات محرمانه مربوط به دانش‌آموز باید در پرونده خاصی نزد مشاوره، و به دور از پرونده‌ تحصیلی نگه‌داری شود.

·        فرم پرونده تحصیلی باید پس از مدتی مورد تجدیدنظر قرار گیرد و تغییرات لازم در آن داده شود.

·        پرونده تحصیلی باید طوری تهیه شود که بتوان فرم‌ها و اوراق لازم را به آن اضافه کرد. علاوه بر این، جلد و کاغذ آن باید مقاوم باشد.

·        شکل و قطع پرونده تحصیلی باید طوری باشد که ارسال آن از یک مدرسه به مدرسه دیگر به سهولت انجام شود.

 1-   کار مشاور در آموزشگاه؟ مشاور در آموزشگاه در زمینه خدمات مشاوره‌ی سازگاری و پیشگیری و ارتقاء بهداشت و روان و در زمینه مشاوره تحصیلی و مشاوره شغلی بنا بر نیاز به صورت فردی یا گروهی به دانش‌آموزان خدمات ارائه می‌دهد.

2-   ضرورت مشاوره در آموزشگاه؟ با توجه به گسترش مشکلات دانش‌آموزان در جامعه نیاز دارد در هر آموزشگاهی مشاوری بتواند به خواسته‌ها و نیازهای دانش‌آموزان در ابعاد گوناگون پاسخ دهد.

3-   محل مشاوره؟ هر دبیرستان بایستی یک اتاق مجهز برای مشاوره داشته باشد که تجهیزات لازم مانند دفتر کار و نیز چند صندلی، سیستم کامپیسوتر، فضای آرام و امن، محل مناسب برای دانش‌اموز و همچنین تعدادی کتب و مجلات مرتبط در اتاق مشاوره وجود داشته باشد.

4-   موضوعات موثر در فرایند مشاوره؟ عوامل موثر در مشاوره می‌توان به عوامل خانوادگی و نحوه‌ی تعلیم و تربیت و رشد فرد، عوامل اجتماعی مانند امکانات و شرایط جامعه، عوامل مدرسه‌ایمانند برنامه‌ها و امکانات آموزشگاه و همچنین عوامل فردی و استعداد و علایق و شخصیت فرد اشاره نمود.

5-   چگونگی ایجاد رابطه و تعیین اهداف مشاوره با مراجع؟ معمولاً مشاوران، مراجعان را بدون هیچ قید و شرطی می‌پذیرند و سعی می‌شود رابطه یک رابطه ی حسنه و صمیمانه باشد تا مراجع احساس نزدیکی با مشاور بکند.

6-   مدت زمان مشاوره؟ برای دانش‌آموز دبیرستانی به وی 45 دقیقه و بنا به مشکل مربوطه برای وی تعیین زمان خواهد شد.

7-   آیا برای مراجع وقت قبلی می‌گذارید؟ در کارشناسی مشاوره بعضی از مشکلات مراجعان بدون وقت قبلی است یعنی خود فرد داوطلبانه می‌آید. در مواردی نیز اگر به جلسات بعدی نیاز باشد برای وی تعیین وقت خواهد شد.

8-   صندوق ارتباط مشاور چیست؟ در مدارس متوسطه این صندوق وجود دارد و دانش‌آموزان مشکلات خود را به طور مکتوب نوشته و در داخل آن می‌گذارند و مشاور نیز هر یک یا دو هفته یک بار آن را باز خواهد کرد و به صورت مکتوب یا حضوری به سوالات دانش آموزان پاسخ می‌دهد.

9-   مشکلات مراجع؟ مراجعان بیشتر مشکلاتشان انتخاب رشته تحصیلی، فارغ‌التحصیلی، ورود به پیش‌دانشگاهی و ورود به دانشگاه و در مواردی نیز مشکلات رفتاری و روانی مانند ناسازگاری در خانواده و مدرسه، مواردی از جمله کمبود اعتماد به نفس و عزت نفس و مشکلات اجتماعی دارند مانند انتخاب درست یا مسائل و مشکلات مربوط به بلوغ.

10- مشاوران تا چه اندازه نسبت به اسرار مراجع خود احساس مسئولیت می‌کنند؟ مشاوران بایستی اسرار مراجعان خود را به کسی نگویند و راز نگه‌دار باشند تا به شخصیت مراجع آسیبی وارد نگردد.

11- از چه روش و فنون‌هایی بیشتر استفاده می‌شود؟ نمی‌توان در در مشاوره فقط به یک روش اکتفا نمود. معمولاً مشاور هرچه در یک روش مطالعات بیشتری داشته باشد به آن طرف هدایت خواهد شد. اما معمولاً روش‌های راجرزی و یا روش‌های عقلانی عاطفی(الیس) بیشتر کاربرد دارد.

12-انواع مشاوره را نام ببرید؟ مشاوره به دو صورت است(فردی و گروهی). فردی مواقعی است که دانش‌آموز مشکلات خاص خود را دارد و بایستی به تنهایی با مشاور مسئله را مطرح کند و جواب بگیرد. اما مشاوره گروهی وقتی است که تعدادی از دانش‌آموزان مشکلات مشابهی دارند و بایستی به صورت گروهی مشاوره بگیرند.

13-عمده‌ترین مشکلات خود مشاور؟ مشاوران امروز به صورت 30ساعته موظف به خدمت هستند که این یکی از مشکلات عمده‌ی مشاوران است و باید مانند دبیران به صورت 24 ساعته کار کنند. یکی دیگر از مشکلات مشاوران تغییر و تحولات و نبودن ساختار مشخص وزارتخانه در مورد فعالیت‌های مشاوران که همه روز یا گاه‌گاهی دچار تحولات خواهند شد.

14-پرونده تحصیلی چیست؟ نحوه‌ی تشکیل آن، استفاده و کاربرد و همچنین محتوای پرونده را توضیح دهید؟ برای هر دانش‌آموز سال اول متوسطه پرونده‌ای با محتوای مشخصات فردی دانش‌آموز، مشاهدات مشاور از دانش‌آموز، نظرخواهی دانش‌آموز با اولیاء، پاسخنامه آزمون‌های ریون، جمع‌بندی کلی، و دیدگاه مشاور در مورد دانش‌آموز وجود دارد که برای هدایت تحصیلی دانش‌آموز نیز مؤثر است. و می‌تواند برای سال‌های آتی دانش‌آموز تا پایان پیش‌دانشگاهی برای او موثر باشد که هر ساله مشاور  دیدگاه و نظرات خود را در آن ثبت می‌کند.

15-انواع آزمون برای دانش‌آموزان کدامند؟ 1- آزمون استعداد ریون، 2- آزمون رغبت‌سنج جان هالند، 3- آزمون‌های افسردگی بِگ، و نیز در مواردی آزمون MMPI که این آزمون مشکلات اجرای دارد و نیاز به مهارت‌های تخصصی بیشتر دارد به علاوه پرسش‌هایی راجع به علایق و استعدادهای تحصیلی

16- نحوه‌ی بایگانی مطالب و نحوه‌ی دسترسی به آن‌ها چطور است؟ هر مشاور مدرسه برای خود کمد بایگانی دارد و یا دارای یک سیستم کامپیوتری است که معمولاً دسترسی دیگران به اطلاعات محرمانه به راحتی امکان‌پذیر نیست و مواردی که لازم باشد به طور محرمانه بماند دور از دسترس افراد متفرقه خواهد بود.

17- نحوه‌ی ارزیابی خود را چگونه بیان می‌کنید؟ با توجه به اینکه آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت یک جریان طولانی و دراز مدت است. مشاوران براساس نتایجی که از دانش‌‌آموز می‌گیرند می‌توانند خود را ارزیابی نماید. اگر راهنمایی‌ها و خدمات مشاوره برای دانش‌آموزان به موقع انجام گیرد می‌توان گفت که مشاور نیز از کار خود راضی خواهد بود.

کلینیک پایتخت پارسه مرکز تخصصی مشاوره در اصفهان  34355210 - 34355211 - 36633123


 
نظرات کاربران
ارسال نظر
مقالات

هدف های مشاوره اصولی

روان‌شناسی مشاوره یکی از رشته‌های کاربردی روان‌شناسی است. به عبارت دیگر، روان‌شناسی مشاوره کابرد روان‌شناسی در زمینه کمک به افراد بهنجار برای حل مشکلات آنان یا کاربرد روانشناسی در مشاوره است.
1397/10/17
ادامه...

بازی درمانی

بازی درمانی یک روش درمانی است که برای درمان مشکلات و اختلالات کودکان مورد استفاده قرار می گیرد.
1397/08/28
ادامه...

بیش فعالی چیست ؟

بیش فعالی به حالتی گفته می شود که در آن کودک تحرک زیادی داشته و بیش از اندازه جنب وجوش دارد . این تحرک بالا و مصرف انرژی زیاد کودک باعث دردسرهایی برای خود و اطرافیانش در خانه و مدرسه می شود .
1397/07/01
ادامه...

فلجی یه طرفه تارهای صوتیunilateral vocal fold paralysis

بیماران مبتلا به فلج یکطرفه ی تار صوتی با علایم گوناگون از جمله دیسفونی های ملایم تا شدید شناحته می شوند که شدت علایم بستگی به وضعیت تار صوتی فلج شده در حالت استراحت دارد.
1397/07/01
ادامه...

گفتاردرمانی یا آسیب شناسی گفتار

گفتاردرمانی یا آسیب شناسی گفتار و زبان رشته ای از علوم توانبخشی است که توسط یک متخصص بالینی بنام گفتار درمانگر یا آسیب شناس گفتار و زبان (SLP) به بررسی، تشخیص و درمان اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع می پردازد.
1397/06/12
ادامه...